Δάσος Σημύδας

Στο 6ο χλμ. της διαδρομής από τους Ποταμούς προς τη Μικρομηλιά, ο ασφαλτοστρωμένος επαρχιακός δρόμος συναντά έναν καλό χωματόδρομο που κατευθύνεται προς βορρά. Ο δρόμος αυτός ανηφορίζει μέσα από δάση δρυός και οξιάς, περνά ανάμεσα σε λεύκες με εντυπωσιακούς κορμούς και, ύστερα από περίπου 12 χλμ., φτάνει στη θέση Μαγούλα, στο δασικό εργοτάξιο Καρυώτη. Από εκεί ξεκινά το μοναδικό στο είδος του στην Ελλάδα Δάσος της Σημύδας, ένα από τα πιο ιδιαίτερα οικοσυστήματα της χώρας.

Το δάσος αυτό εκτείνεται στα βόρεια του Νομού Δράμας, κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, και αποτελεί προστατευόμενη περιοχή του ευρωπαϊκού δικτύου Natura 2000, καθώς και τμήμα του Εθνικού Πάρκου Οροσειράς Ροδόπης. Καλύπτει μια εντυπωσιακή έκταση που ξεπερνά τα 60.000 στρέμματα, με ημιορεινό ανάγλυφο, ρυάκια και λόφους που φιλοξενούν πλούσια και σπάνια βιοποικιλότητα. Στο εσωτερικό του διακρίνονται τοποθεσίες όπως τα «Καλύβια Καρυώτη», ενώ μέσα από την περιοχή ρέουν το Αυλακόρεμα, το Κερασόρεμα και το Βαθύ ρέμα. Το γεωλογικό υπόστρωμα αποτελείται από όξινα πυριγενή πετρώματα — γρανίτες, γρανοδιορίτες και μονζονίτες — που δίνουν στα εδάφη του τη χαρακτηριστική τους σύσταση.

Η σημύδα (Betula pendula) είναι ψυχρόβιο, φυλλοβόλο και φωτόφιλο δέντρο, με λεπτό λευκό φλοιό που απολεπίζεται σαν χαρτί και λεπτά κρεμάμενα κλαδιά. Φτάνει σε ύψος 20–30 μέτρων και αποτελεί το νοτιότερο όριο εξάπλωσης του είδους στην Ευρώπη. Στην περιοχή της Ροδόπης σχηματίζει το μεγαλύτερο αμιγές δάσος σημύδας στην Ελλάδα. Το είδος εμφανίστηκε μετά το 1945, όταν οι γυμνές εκτάσεις από την εντατική κτηνοτροφία άρχισαν να αναγεννώνται φυσικά. Επειδή είναι ταχυαυξές αλλά βραχύβιο, σταδιακά αντικαθίσταται από πιο σκιόφιλα είδη, όπως η οξιά και η δασική πεύκη. Με τη φροντίδα του Δασαρχείου Δράμας, το δάσος διατηρείται αμιγές μέσω κατάλληλων δασοκομικών χειρισμών.

Η βλάστηση της περιοχής είναι πλούσια και προτιμά όξινα εδάφη. Εκτός από τις σημύδες, συναντώνται δασική πεύκη, ερυθρελάτη, οξιά, σκλήθρο, λεπτοκαρυά και βελανιδιές, ενώ στις όχθες των ρεμάτων αναπτύσσονται δάση γκρίζου σκλήθρου (Alnus incana) — ένας τύπος βλάστησης μοναδικός στην Ελλάδα. Στον υπόροφο και στα ξέφωτα αναπτύσσονται σπάνια φυτά, όπως ο κρίνος Lilium martagon, η Gentiana cruciata, η Telekia speciosa, το αγριογαρύφαλλο Dianthus superbus και πολυάριθμες ορχιδέες (Epipactis helleborine, Orchis purpurea, Neotinea ustulata).

Η πανίδα του δάσους είναι εξαιρετικά πλούσια. Από τα μεγάλα θηλαστικά ξεχωρίζουν η καφέ αρκούδα, ο λύκος, τα ζαρκάδια και τα αγριόγιδα, ενώ ζουν επίσης αγριόχοιροι, αλεπούδες, νυφίτσες, βίδρες και διάφορα μικρότερα θηλαστικά. Η ορνιθοπανίδα περιλαμβάνει σπάνια είδη όπως ο αγριόκουρκος, η δασόκοτα, ο καρυοθραύστης και ο χρυσαετός, ενώ στα ρέματα βρίσκουν καταφύγιο αμφίβια και ερπετά, με πιο χαρακτηριστική την άγρια πέστροφα (Salmo macedonicus).

Η σημύδα, εκτός από την οικολογική της αξία, έχει και παραδοσιακές χρήσεις. Τα φύλλα και τα μπουμπούκια της χρησιμοποιούνται στη λαϊκή ιατρική για τις αντισηπτικές και επουλωτικές τους ιδιότητες, ενώ το αφέψημά τους θεωρείται διουρητικό και καθαριστικό του οργανισμού.

Το Δάσος της Σημύδας, προστατευόμενο από το δίκτυο Natura 2000, αποτελεί έναν πραγματικό φυσικό θησαυρό της Ροδόπης. Συνδυάζει το ψυχρό κλίμα του βορρά με τη μεσογειακή βιοποικιλότητα, προσφέροντας ένα τοπίο μοναδικής ομορφιάς και οικολογικής σημασίας — ένα μικρό κομμάτι βόρειας Ευρώπης που αναπνέει στις πλαγιές της Δράμας.

© 2025 All rights reserved.