Το εξωκλήσι της Αγίας Μαρίνας στο Χρυσοκέφαλο δεν αποτελεί παλαιά εκκλησία, όπως άλλες του Οροπεδίου Νευροκοπίου, αλλά είναι ένα σύγχρονο θρησκευτικό μνημείο, το οποίο ανεγέρθηκε το 2009.
Η ανέγερσή του οφείλεται σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων με καταγωγή από το Χρυσοκέφαλο, οι οποίοι, αν και κατοικούσαν σε άλλες περιοχές (Θεσσαλονίκη, Δράμα), διατηρούσαν βαθιά και ουσιαστική σχέση με τον τόπο τους. Η αγάπη τους για το χωριό υπήρξε η κινητήρια δύναμη για τη δημιουργία του εξωκλησιού.
Στο πλαίσιο αυτό, ίδρυσαν τον Σύλλογο Απανταχού Χρυσοκεφαλιωτών «Παναγία η Χρυσοκέφαλος», ο οποίος ανέλαβε την πρωτοβουλία και την οργάνωση της ανέγερσης του παρεκκλησίου.
Κάτοικοι του χωριού και Χρυσοκεφαλιώτες της διασποράς, όλοι μαζί, αντλώντας δύναμη από το κοινό τους όραμα: το Χρυσοκέφαλο —το χωριό όπου μεγάλωσαν, φοίτησαν στο σχολείο, δημιούργησαν φιλίες, παρέες και σχέσεις ζωής— να αποκτήσει έναν χώρο αναφοράς, με το αλσύλλιο της Αγίας Μαρίνας να εξελίσσεται σε σημείο συνάντησης, μνήμης και πολιτισμού.
Ο σύλλογος αποφάσισε την ανέγερση του εξωκλησιού σε ένα ιδιαίτερα όμορφο και ήσυχο φυσικό περιβάλλον, μέσα σε άλσος, προσδίδοντας στον χώρο έντονο συμβολισμό και πνευματικότητα.
Σημαντικό ρόλο στην επίτευξη αυτού του στόχου διαδραματίζουν και οι ετήσιες πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται στον χώρο του εξωκλησιού και στο χωριό. Οι εκδηλώσεις αυτές είναι διήμερες και πραγματοποιούνται κατά τον εορτασμό της Αγίας Μαρίνας. Περιλαμβάνουν πληθώρα πολιτιστικών και ψυχαγωγικών δράσεων, όπως μουσικές εκδηλώσεις, παραδοσιακούς χορούς, θεατρικά δρώμενα και άλλες πολιτιστικές παρουσιάσεις, με επίκεντρο κυρίως την ποντιακή κουλτούρα. Μέσα από αυτές τις δράσεις ενισχύεται η συλλογική μνήμη, προβάλλεται η πολιτιστική ταυτότητα του τόπου και καλλιεργείται η διαγενεακή σύνδεση με την παράδοση.
